ქართლ-კახეთის მეფის, ერეკლე II-ის პერცეფცია XVIII საუკუნის მეორე ნახევრის სომხური განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერებში (იოსებ ემინი, მოვსეს სარაფოვი, იოსებ არღუთიანი, შაჰამირ შაჰამირიანი)
DOI:
https://doi.org/10.32859/10.32859/neg/17/168-222საკვანძო სიტყვები:
ერეკლე II, იოსებ ემინი, მოვსეს სარაფოვი, იოსებ არღუთიანი, შაჰამირ შაჰამირიანი, ქართლ-კახეთის სამეფო, ქართულ-სომხური ურთიერთობებანოტაცია
წინამდებარე სტატიაში, ფართო ისტორიულ და გეოპოლიტიკურ კონტექსტში, განხილულია ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-ის როლი და მნიშვნელობა მე-18 საუკუნის მეორე ნახევრის სომხურ განმათავისუფლებელ მოძრაობაში. კვლევა ეყრდნობა წყაროთმცოდნეობითი და შედარებითი ანალიზის მეთოდოლოგიებს, რაც სომხურ-ქართული პოლიტიკური ჯგუფების თანამშრომლობის გაანალიზების საშუალებას იძლევა.
სტატიაში განსაკუთრებული აქცენტი არის გაკეთებული ერეკლე II-ის პერცეფციაზე სომეხ ლიდერთა, კერძოდ, იოსებ ემინის, მოვსეს სარაფოვის, იოსებ არღუთიანის და შაჰამირ შაჰამირიანის ხედვებში და პოლიტიკურ პროგრამებში. შესწავლილია იმ სომეხ ლიდერთა მოღვაწეობა, რომლებიც საერთაშორისო ასპარეზზე გეოპოლიტიკური ცვლილებების ფონზე ყოველნაირად ცდილობდნენ სომხეთის სახელმწიფოებრიობის აღდგენის საკითხის გადაჭრას და ამ მხრივ გადამწყვეტ მნიშვნელობას სწორედ ერეკლე მეფესთან თანამშრომლობას ანიჭებდნენ. აგრეთვე, სტატიაში შესაბამისი ყურადღება ეთმობა საკუთრივ ერეკლე II-ის პოლიტიკურ მდგომარეობას, ოსმალეთისა და ირანისგან მომდინარე საფრთხეებს და რუსეთის იმპერიის მზარდ ამბიციებს, რაც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენდა ქართულ-სომხური თანამშრომლობის ხასიათზე.
სტატიაში ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით არის გაშუქებული ერეკლე II-ს და სომეხ ლიდერთა შორის არსებული ურთიერთობების ხასიათი, მიზნები და არსებული კავშირების სპეციფიკური გარემოებები. ვფიქრობ, წარმოდგენილი კვლევა თავის წვლილს შეიტანს სომხურ-ქართული პოლიტიკური ისტორიის შესწავლაში და გარკვეულ დახმარებას გაუწევს ამ საკითხით დაინტერესებულ მკვლევრებს.
