ომაიანთა შემოჭრილი დირჰემების თელავის განძი

ანოტაცია

წინამდებარე ნაშრომი წარმოადგენს 2022 წელს თელავის მიდამოებში ნაპოვნი ომაიანთა შემოჭრილი დირჰემების განძის პუბლიკაცია-ანალიზს. განძში შედიოდა მხოლოდ ომაიანთა დირჰემები, გადმოცემით 20-25 ცალამდე, მათ შორის: დამასკო: 2 (11.8%); ვასიტი: 11 (64.7); ალ-ქუფა: 1 (5.9); ალ-ბასრა: 2 (11.8); ფილ (უცნობი მდებარეობის იშვიათი ზარაფხანა): 1 (5.9). თარიღების დიაპაზონი: ჰ. 89-120. Taqn განძის ტეზავრირებისთვის განისაზღვრება ყველაზე ახალგაზრდა მონეტით (ჰ. 120 / 737/8). ტეზავრირებულია სავარაუდოდ გვიან 730-იან - 740-იან წლებში.

გადამალვამდე, ყველა დირჰემი შემოჭრის გზით (სიმრგვალის შენარჩუნებით) დაიყვანეს საშუალოდ 1.58 გრამის წონაზე (დიაპაზონი: 1.49-1.69 გ შვიდი შემოჭრილი, მაგრამ აწონილი ეგზემპლარის მიხედვით).

ამ განძის ისტორიული მნიშვნელობა განისაზღვრება მისი უნიკალური შემადგმენლობითა და აღმოჩენის ადგილით: 1) საქართველოში არაბობის დროინდელი ყველაზე ადრინდელი განძია; 2) შედგება მხოლოდ ომაიანთა დირჰემებისგან, ადგილობრივად მიმოქცევაში მყოფი სასანიანთა დრაქმების მინარევის გარეშე; 3) შედგება მხოლოდ შემოჭრით გარკვეულ წონით სტანდარტზე დაყვანილი დირჰემებისგან.

არ არის გამორიცხული, რომ ომაიანთა სამონეტო ვერცხლი თბილისისგან დაშორებულ რეგიონთა ეკონომიკაში უკვე 740-იანი წლებისთვის შეჭრილიყო.